Filozofia i retoryka filmu. Perspektywa realizmu filozoficznego

Monografia jest oryginaln syntez trzech obszarów badawczych – filozofii, filmoznawstwa oraz teorii retoryki. Wyrasta z przekonania, e kada z tych dziedzin – we waciwym dla danej dyscypliny aspekcie – wnosi istotny i cenny wkad do teorii dziea filmowego. Wanie na paszczynie teorii mona obecnie zaobserwowa znaczce przewartociowania. Z jednej strony bardzo intensywnie – zwaszcza na gruncie jzyka angielskiego – uprawiana jest „filozofia filmu”. Rozciga si ona od swobodnego, take amatorskiego „filozofowania” (w stylu pónego Wittgensteina), a po tzw. „filmozofi”. Podstaw tej ostatniej jest przekonanie, e film nie tylko „filozofuje”, ale e jest sam filozofi. Z drugiej strony filmoznawstwo, jak caa dzisiaj humanistyka, przeywa kryzys, który dotyczy przede wszystkim bada teoretycznych. Jedn z przyczyn tego zjawiska s próby „unaukowienia” bada humanistycznych (take filmoznawstwa) wedug zasad pozytywizmu logicznego (scjentyzmu). Obowizuje dzi bardzo wskie rozumienie tego, co naukowe. Ma to by wiedza oparta na metodach czerpanych z nauk przyrodniczych, w szczególnoci z matematyki i fizyki. Takie „unaukowienie” nie przynosi jednak oczekiwanych rezultatów. Nie tylko dlatego, e róne typy formalizacji scjentystycznej nie s adekwatne do dziea sztuki, jakim jest film. Take z tego powodu, e rozmaite nurty filmoznawcze kryj w sobie – nie zawsze przyjmowane przez filmoznawców – zaoenia filozoficzne, które konsekwentnie prowadz myl w okrelone koleiny intelektualne.

Autor dokonuje krytycznego przegldu dominujcych dzisiaj filozofii filmu. Ukazuje to i przyczyny problemów teorii dziea filmowego. Proponuje dwojakie rozwizanie. Po pierwsze, przyjcie realizmu filozoficznego jako najbardziej ogólnej podstawy bada filmoznawczych i w ogóle humanistycznych. Po drugie, wykorzystanie teorii retoryki klasycznej do analizy i interpretacji przekazów audiowizualnych.